Fęrsluflokkur: Višskipti og fjįrmįl

Órįš aš skapa óvissu um sjįvarśtveginn

Žaš er merkilegt aš nś, žegar stórir geirar atvinnulķfsins eru ķ lamasessi eftir hruniš į fjįrmįlamarkaši, byggingarverktakar berjast ķ bökkum og fjöldi fyrirtękja į żmsum svišum verslunar og žjónustu eiga ķ erfišleikum, m.a. vegna fjįrmagnskostnašar, skuli rįšamönnum koma žaš helst til hugar aš skapa óvissu um eina af fįum greinum atvinnulķfsins sem eru aš bjarga landinu.

Ķ sjįvarśtvegi hafa fyrirtęki Eyjamanna sżnt fįdęma śtsjónarsemi og framsżni viš kaup į aflaheimildum og unniš markvisst aš uppbyggingu greinarinnar. Nś var loksins aš sjį sem žessi śtvegur gęti hugsanlega įtt góša daga ķ vęndum, ekki sķst žegar litiš er til žess aš śtflutningsveršmętin hafa aukist viš nśverandi gengi krónunnar, sjómenn fį mun meira fyrir sinn hlut og tekjurnar eru loksins į uppleiš. Magur tķmi er aš baki žar sem menn hafa žraukaš.

Viš žessar ašstęšur viršist nżja rķkisstjórnin hennar Jóhönnu Siguršardóttur ętla aš taka upp eignirnar, sem keyptar hafa veriš ķ nśverandi kerfi, ž.e.a.s. eignirnar sem felast ķ veišiheimildunum, meš žaš fyrir augum aš śthluta žeim aftur. Žaš verša žį vęntanlega einhverjir ašrir sem fį aš kaupa žessar eignir eša fį žęr aš gjöf. Trślega eru žaš žeir sem įšur hafa veriš ķ bransanum en séš hag sinn ķ žvķ aš selja aflaheimilir frį sér ķ nśverandi kerfi. Ķ žrišja eša fjórša sinn fį žeir žį aftur veišiheimildir sem žeir geta žį selt meš góšum vöxtum. Lįtum žaš žó liggja milli hluta hvaš žetta gęti farist óhönduglega, žvķ aušvitaš vonum viš žaš besta.

Žaš liggur žó fyrir aš meš eignaupptöku veišiheimilda, sem bošuš er, hljóta žeir aš fara verst śt śr žeim afskiptum sem hafa byggt hvaš mest upp. Verstöšin ķ Vestmannaeyjum fer trślega einna verst śt śr žessari uppstokkun, enda er erfitt aš taka frį žeim sem ekkert į.

Nóg er aš gert nś žegar žessi óvissa hefur veriš sköpuš, žvķ aušvitaš kippa rķkisbankarnir aš sér höndum nś žegar, en bķša ekki bošanna. Yfirlżsingin ķ stjórnarsįttmįlanum hefur trślega žegar įhrif į stöšu žeirra sem senn eiga aš tapa vešhęfum eignum veišiheimildanna ķ kjölfar sķšustu įra aflaskeršingar og tapašra annarra eigna ķ fjįrmįlahruninu.


Sjįlfsmynd žjóšarinnar svona mikiš brotin?

Ętli sjįlfsmynd žjóšarinnar sé svo nišur brotin aš hśn verši aš fį śtlending ķ embętti sešlabankastjóra? Og eins žótt žaš sé andstętt įkvęšum stjórnarskrįrinnar, ef marka mį įbendingar Siguršar Lķndal, lagaprófessors, žvķ fyrsta skilyrši fyrir embęttisgengi hér heima er aš vera ķslenskur rķkisborgari.

Sennilega liggur okkur svona mikiš į aš laga sjįlfsmynd žjóšarinnar aš viš žurfum śtlending til aš ganga ķ augun į śtlendingum. Lengi höfum viš Ķslendingar veriš hįšir įliti annarra og oft höfum viš gert grķn aš setningum eins og: "Hį dś jś lęk ęsland?" Nś sżnist mér žaš vera komiš į annaš stig og heldur aukast nś vandręši okkar, kerling.

Hefši ekki veriš nęr aš setja Arnór sešlabankastjóra og rįša handa honum alžjóšlegan sérfręšing sem ašstošarmann eša rįšgjafa? En nś er ekkert heilagt og ekki heldur stjórnarskrįin og hvaš žį ķmynd žjóšar ķ eftirköstum bankakreppu.


mbl.is Nżr sešlabankastjóri settur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Slys ef losa į um séreignasparnašinn

Žaš yrši hörmulegt slys ef löggjafinn tęki uppį žvķ nśna aš losa um višbótarlķfeyrissparnašinn hjį okkur. Žaš myndi hafa įhrif į eignina sem eftir stęši bęši hjį žeim sem fengju aš taka śt hluta hans og okkar hinna sem ekki hafa minnstan įhuga į žvķ aš eyšileggja žennan ęvisparnaš meira en oršiš er.

Ķ fyrsta lagi er žessi sparnašur ekki ašfarahęfur og slyppi žvķ ef gengiš yrši aš skuldurum. Žeir misstu sjįlfsagt sitt en ęttu žó žetta sem ósnertanlega eign žrįtt fyrir gjaldžrot.

Ķ öšru lagi žarf hlutur žeirra sem losa śr séreignasjóšum sķnum aš seljast og ólķklegt annan en žeir sem geta keypt reyni aš kaupa į sem lęgsta verši. Ólķklegt annaš en sś eign yrši metin nišur žegar til śtgreišslu kęmi. Sį sem ętlar žannig aš losa fé fęr ekki raunvirši fyrir žaš.

Vonandi skjóta rįšmenn hvorki sjįlfan sig né alla ašra ķ fótinn meš svo slęmri ašgerš.


Mannapólitķkin rįšandi og gręšgin lifir

Žaš er ótrślega dapurt aš horfa uppį žaš žessar vikunarnar hvernig mannapólitķkin yfirskyggir alla umręšu um žjóšfélagsmįl um žessar mundir. Krafa mótmęlenda snżst helst um eitt og eitt nafn eša mannaskipti sem slķk. Ég hef hlustaš og hlustaš en heyri ekki kröfu um einhverja sérstaka stefnu ķ peningamįlum. Krafan er um mannabreytingar og velferš skuldugra heimila. Helst er žó aš heyra aš menn vilji breytta vaxtastefnu svo skuldir heimila og fyrirtękja lękki.

Ekki heyri ég kröfu til varnar lķfeyrissjóšum landsmanna gegn spįkaupmönnum og fjįrfestum sem eiga allt sitt undir žvķ aš skuldavafningar višskiptabanka og lķfeyrirssjóša haldi. Hinir rķkustu fjįrfestar vilja ekki gefa eftir og žvķ mun žaš kosta landsmenn óheyrilegan skaša ķ töpušum lķfeyri ķ framtķšinni. Gręšgin er enn allsrįšandi, gręšgi ķ valdastóla og gręšgi ķ peningagróša.

Umbęturnar ķ stjórn landsins snśast of mikiš um tiltekna menn. Of lķtiš um innihald. Žaš ętti aš setja "low profile" fólk ķ allar žessar stöšur og "no nonsense" vinnusama einstaklinga. Best ef žeir hafa hvorki įtt nokkurn hlut nokkurn tķma ķ nokkru fjįrmįlafyrirtęki og best ef žeir hafa aldrei komiš nįlęgt bankastarfsemi.

Af hverju ekki aš setja fólk ķ stjórnir FME og Sešlabanka og rķkisbankana sem hefur einfaldlega gott brjóstvit, heilbrigša skynsemi og ęšri gildi fyrir sjónum?


Fjįrstreymiš stöšvast og blóšiš frżs ķ ęšum

Žaš er ef til vill ekki rétt lķking aš atvinnulķfinu blęši śt. Er ekki blóšiš hreinlega aš storkna eša frjósa ķ botn ķ ęšum ķslensks atvinnulķfs. Žaš versta sem hefur veriš aš gerast undanfarin misseri er stöšvun fjįrmagns žvķ peningaflęši er eitt helsta einkenni į ešlilegu markašskerfi eins og ég lęrši mķna hagfręši. Ég hef žaš į tilfinningunni aš milljaršar króna séu enn undir koddanum hjį fólki. Viš sjįum aš svimandi hįir stżrivextir Sešlabanka halda uppi hįu vaxtastigi višskiptabankanna og stöšva śtlįn. Rist hefur veriš į framvindu lįnakešja erlendis frį og viš höldum enn uppį sömu stjórnun peningastefnunnar og var viš lķši žegar allt var aš stöšvast - sömu stefnu og beitt var žegar stöšva įtti bankana ķ śtžennslu sinni. Sama peningastefnan stöšvaši žį vissulega og er nś į góšri leiš meš aš stöšva allt atvinnulķfiš. Afturhaldsstefnan hins gamla stjórnmįlamanns er ķ sjįlfu sér aš žykkja blóšiš ķ ęšum athafnalķfsins og kęfa sśrefnisstreymi markašskerfis sem ętti frekar aš skokka um frjįlst į žroskabraut sinni ķ įtt til aukinnar hagsęldar fyrir alla landsmenn.

Žaš stefnir ķ mun haršari lendingu en žarf. Og til aš gera žaš enn dramatķskara er lķka skrśfaš fyrir fjįrmögnun heilbrigšiskerfisins meš žursasleggju Gušlaugs Žórs. Žaš veršur žį enginn heldur til aš taka viš lķfvana blóšstorknum restum Ķslendingsins.


mbl.is Fyrirtęki hanga ķ snöru
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Lękkun sóknargjalda og trśfélagsgjalda dapurleg

Žaš er ljóst aš nišurskuršur į fjįrlögum 2009 er vķša mikill. Ljótt er aš heyra af dęmum um nišurskurš ķ velferšarmįlum, framlögum til heilbrigšismįla og t.d. til vķmuvarna hjį SĮĮ. Žaš er lķka veriš aš leggja til lękkun į framlagi til hįskóla og til annarra skóla į sama tķma og žeir ęttu aš vera efldir til aš taka viš fólki til nįms ķ staš fjölgunar į atvinnuleysisbótum.

Sóknargjöldin er lķka skert um töluveršar upphęšir og žar kemur skeršingin jafnt nišur į žjóškirkjunni og trśfélögum ķ landinu. Sóknargjöldin hefšu įtt aš hękka um rķflega 12% vegna hękkunar į mešaltekjuskatti einstaklinga ķ landinu milli įranna 2007 - 2008. Žessi hękkun veršur ekki aš veruleika og žótt mörgum hefši žótt žaš nógu mikil skeršing er skeršingin meiri ķ fjįrlögum 2009. Žaš er gengiš lengra fyrir žaš sem viršist vera einkennilegur slumpreikningur. Sóknargjaldiš fyrir hvern mann 16 įra og eldri var 872 į įrinu 2008. Nś į meira aš segja aš lękka žaš nišur ķ 855 kr. į mann į mįnuši ķ kirkjusókn eša öšru trśfélagi. Raunlękkunin er žvķ żkt einsog einhver myndi segja og mun hafa varanleg įhrif į gjaldiš um ókomin įr.

Žaš žżšir einnig lękkun til Hįskóla Ķslands en žangaš hafa jafngildi sóknargjalda žeirra runniš sem standa utan trśfélaga, samkvęmt stjórnarskrįnni. Og verst er aš žessi gjöld munu sannarlega lękka įriš 2010 žvķ varla hękkar mešaltekjuskattur einstaklinga milli įranna 2008 og 2009. Skeršing sóknargjalda įriš 2009 mun svo hafa varanleg įhrif į žann stofn sem veršbętur komandi įra reiknast ofanį įr frį įri.

Žį er gert rįš fyrir lękkun į launum presta en žaš er sjįlfsagt mįl aš taka žvķ ef launalękkun veršur almenn į Ķslandi. Viš erum žó lęgst launašir af žeim sem heyra undir kjararįš og ef ég les frumvariš um lagabreytingu fyrir kjararįš rétt er fyrst og fremst gert rįš fyrir lękkun launa til rįšherra og alžingismanna. Nóg yrši lękkunin og žįtttaka presta ķ lękkunarferlinu meš žvķ aš laun žeirra yršu fryst įriš 2009. Žaš yrši bęrileg raunlękkun og veršugt persónulegt framlag.

Allar žessar lękkanir til samfélagslegra mįla og velferšarmįla eru nś į dagskrį til aš nį nišur halla rķkissjóšs og kostnaši viš lįntöku og skakkaföll žjóšarinnar ķ kreppu fjįrmįlaheimsins. Guš lįti gott į vita og blessi žessi rįš, sem gripiš er til, en ašeins meš hans blessun getum viš įtt von um aš rétta śr kśtnum ķ framtķšinni.


Kallar į išrun og yfirbót

Meining žessara mótmęlenda er ķ raun ótrślega nįlęgt ešli ašventunnar. Į ašventunni er kallaš eftir išrun og yfirbót, aš fólk sjįi aš sér og vinni raunveruleg yfirbótarverk. Ašfarirnar eru reyndar hrikalegar žótt žęr séu į margan hįtt skiljanlegar.

Ef žessi hugsun mķn reynist gįfuleg er lķka jafn lķklegt aš viš njótum žess enn frekar en įšur aš ganga inn ķ helgi jólanna eftir viku. Spurning hvort ekki sé bara andleg heilsubót ķ žvķ aš hreinsa svona huga sinn. 

En ég minni alla į helgi mannsins. Hinn meinti afbrotamašur er meira aš segja helgur ķ sjįlfu manngildinu vegna žess aš hann er skapašur ķ mynd Gušs žrįtt fyrir allt. Įrįs į bankamanninn Tryggva Jónsson og įrįsin Jón Įsgeir į götu śti er t.d. jafn óįsęttanleg og ašför aš nokkrum manni öšrum.

Samkvęmt žessari hugsun eiga mótmęlendurnir sjįlfir eftir aš leita išrunar ķ eigin lķfi jafn einbeitt og žeir deila į ašra. Žaš er vęntanlega verkefni žessarar žjóšar ķ heild.


mbl.is Ruddust inn ķ Landsbankann
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Undirstrikar vanmįtt fjórša valdsins - gagnrżnin reynist sönn

Žaš er eiginlega of freistandi aš hnjóša ķ Reyni, mann sem hefur ekki sżnt mikla vęgš ķ sķnum blašamannsferli. Mašur fer aš velta fyrir sér żmsu ķ hans blašamennsku, smyglinu og fleiru. Žaš ętla ég žvķ ekki aš gera enda gęti einhver fariš aš halda aš hann hafi e.t.v. einhvern tķma žjarmaš aš mér. Eftir minni bestu vitund er žaš nś ekki žótt hann hafi tvisvar eša žrisvar skrifaš upp nafniš mitt ķ tengslum viš fréttir af öšru fólki.

Hins vegar veršur ekki framhjį žvķ horft aš fjórša valdiš ķ samfélaginu bżšur mikinn hnekki ef Reynir Traustason situr įfram sem ritstjóri. Fjölmišlar hafa sannarlega fengiš aš heyra žaš undanfarnar vikur aš žeir hafi brugšist hlutverki sķnu - einmitt vegna eignahalds og hagsmunatengsla viš rįšandi menn ķ fjįrmįlaheiminum.

Slęmt aš žessi gagnrżni į fjölmišla reynist sönn. Žaš er lķklega stęrsta fréttin ķ žessu. Meš hvaša broddi ętla ęrlegir blašamenn aš stinga į śldin kżli ķ fjįrmįlaheiminum eša t.d. hjį stjórnvöldum eftir žetta?


mbl.is Aldrei aftur mun óttinn stżra fréttaflutningi
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Višbrögš Jóhönnu rįšherra sżna skilning hennar

Žaš er meš hryllingi sem ég horfi upp į vaxandi ólgu og įkafa ķ framgöngu mótmęlenda ķ Reykjavķk. Atgangurinn viš rįšherrabśstašinn um daginn var ķ raun mjög sterk og alvarleg įminning um hugarįstand hjį hópi fólks. Ekki veit ég neitt um žaš hversu vel žessi mótmęlaašferš fellur aš hugmyndum žorra landsmanna. Ekki veit ég hvort ég get yfirhöfuš dęmt um žaš hvort žaš er ķ lagi aš koma svona fram eša hvort žaš sé réttlętanlegt aš fólk sżni andśš sķna ķ garš rķkisstjórnar meš žessum hętti eša ekki.

Žaš sem situr eftir ķ huga mér fram į žennan dag, daginn eftir, eru višbrögš Jóhönnu Siguršardóttur félagsmįlarįšherra. Af višbrögšum rįšherra sem sżnd voru ķ sjónvarpi, vitnušu višbrögš Jóhönnu um einstakan skilning į ašstęšum. Ef ég man žetta rétt: "Žetta er alveg ferlegt įstand og žaš fer stöšugt versnandi." Henni leiš illa yfir žessu įstandi og įtti erfitt meš aš horfa upp į žaš versna og įtökin aš haršna meš hverjum deginum.

Žaš er ef til vill ekki lengur sį mikli fjöldi žįtttakenda ķ mótmęlaašgeršunum sem fariš hafa fram į Austurvelli og į fundunum ķ Hįskólabķói og vķšar. Įstandiš er aš versna af žvķ aš žaš veršur stöšugt meira įberandi hversu margir ganga nś harkalega fram. Lķka eins og ķ Landsbankanum ķ dag. Žaš er engu lķkara en sį hópur stękki sem lķšur žannig aš žaš sé engu aš tapa. Žaš er hrikalegt įstand ef stöšugt fleiri Ķslendingum lķšur žannig eša finnst žeir vera komnir ķ žvķlķkt žrot. Ķ žvķ er mikiš nišurbrot žegar žjóšin žarf į žvķ aš halda aš sjį ljósa von, standa saman og hefja sig upp śr erfišu efnahagsįstandi.  


Flotholta-vķsindi į fljótandi krónu

Nś er um aš gera aš draga bara djśpt andann įšur en viš stingum okkur śtķ. Fer mašur ekki alltaf fyrst į kaf sem stingur sér til sunds? Svo hef ég fulla trś į žvķ aš viš komum öll uppśr žessu kafi eins og korktappi og skjótumst įfram aš settu marki.

Žetta eru kannski bara flotholta-vķsindi ķ hagfręšinni fyrir fljótandi gjaldmišilinn okkar, blessaša litlu krónuna. En ętli hśn hafi ekki burši til aš koma fljótar uppśr kafi en nokkur annar gjaldmišill? Žaš er allavega ešli žessarar litlu "stórustu žjóšar" sem į žessa fallegu mynt meš fiskum og eigin skjaldarmerki.

 


mbl.is Gengislękkun stendur stutt
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Höfundur

Kristján Björnsson
Kristján Björnsson
Eyjaklerkur
Įgśst 2017
S M Ž M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (22.8.): 0
  • Sl. sólarhring: 0
  • Sl. viku: 2
  • Frį upphafi: 38317

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 2
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband